De verschillende afwijkingen van het uitstrijkje

Bij een uitstrijkje worden alleen losse cellen bekeken. Als er afwijkende cellen zijn, is het niet mogelijk precies te vertellen wat er aan de hand is. Weefselonderzoek geeft daar meer informatie over. Wij kunnen daarom alleen in grote lijnen aangeven wat u kunt verwachten naar aanleiding van de uitslag.

De belangrijkste uitslag van het uitstrijkje is de Pap-uitslag. Pap is een afkorting van Papanicolaou, degene die deze indeling van de uitslagen van uitstrijkjes heeft gemaakt. De Pap-uitslagen lopen van 0 tot 5. Onderstaande is slechts een indicatie van wat u kunt verwachten bij welke uitslag.

Uitstrijkje pap 0

Bij deze uitslag is het uitstrijkje niet goed te beoordelen. Meestal omdat er te weinig cellen aanwezig zijn. Het advies is dan bijna altijd om het uitstrijkje te herhalen. In de meeste gevallen is er dan een normale uitslag. Soms lukt het ook dan niet om een goede kwaliteit van het uitstrijkje te krijgen. De huisarts kan vrouwen dan naar de gynaecoloog verwijzen.

Uitstrijkje pap 1

Pap 1 betekent dat het uitstrijkje helemaal normaal is. Het advies is dan om het onderzoek na vijf jaar te herhalen.

Uitstrijkje pap 2

Enkele cellen van het uitstrijkje zien er anders uit dan normaal. De afwijking is echter niet duidelijk. Meestal wordt geadviseerd om na een half jaar nogmaals een uitstrijkje te doen. In de meeste gevallen is er na die periode weer een normale uitslag. Als de uitslag echter wederom Pap 2 geeft, zal de huisarts adviseren een gynaecoloog te bezoeken.

Uitstrijkje pap 3a

De uitslag laat licht afwijkende cellen zien. Meestal zal de huisarts opnieuw een uitstrijkje doen of vrouwen doorverwijzen naar de gynaecoloog. Bij de helft van de vrouwen blijkt bij dat behandeling niet nodig is. Het andere deel van de vrouwen krijgt het advies voor een eenvoudige behandeling van de baarmoederhals.

Uitstrijkje pap 3b

De cellen van de baarmoederhals zijn meer afwijkend dan van een Pap 3a. Een onderzoek door een gynaecoloog is verstandig. Bij deze uitslag is de kans op een eenvoudige behandeling van de baarmoederhals groter dan bij een Pap 3a.

Uitstrijkje pap 4

De cellen wijken meer af dan bij een Pap 3a of een Pap 3b. Een onderzoek door de gynaecoloog wordt aanbevolen. In het algemeen moeten vrouwen rekening houden met een grote kans op een eenvoudige behandeling van de baarmoederhals.

Uitstrijkje pap 5

De cellen in de baarmoederhals zijn bij deze uitslag zeer afwijkend. Het is raadzaam om u op korte termijn te laten onderzoeken door een gynaecoloog. Het kan gaan om een loos alarm, maar soms kan er ook sprake zijn van baarmoederhalskanker.

Aanvullend onderzoek bij een normaal uitstrijkje?

Vrouwen kunnen bij een normale uitslag van het uitstrijkje gerust vijf jaar wachten tot het volgende bevolkingsonderzoek. Het is echter wel verstandig om de huisarts te bezoeken bij bloedverlies tussen de menstruaties door of bij bloedverlies tijdens of direct na het vrijen. De huisarts kan goed beoordelen of nader onderzoek noodzakelijk is.